Restrukturyzacja zadłużenia: jakie długi da się objąć układem?

Restrukturyzacja pozwala uporządkować znaczną część zobowiązań przedsiębiorcy i uzgodnić z wierzycielami nowe zasady spłaty. Nie każdy dług podlega jednak układowi na takich samych zasadach, dlatego przed rozpoczęciem postępowania trzeba ustalić rodzaj, datę powstania i sposób zabezpieczenia każdej wierzytelności. Sprawdź, które zobowiązania można restrukturyzować i gdzie pojawiają się ograniczenia.

Jakie rodzaje długów można objąć restrukturyzacją?

Co do zasady układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu – przed dniem układowym. Obejmuje też odsetki należne za okres po tej dacie. Układ restrukturyzacyjny może objąć wiele różnych zobowiązań przedsiębiorcy, jeśli nie należą one do kategorii wyłączonych przez ustawę.

W zależności od sytuacji firmy w układzie mogą znaleźć się m.in.:

• kredyty i pożyczki bankowe,

• prywatne pożyczki i inne zobowiązania finansowe,

• zaległości wobec dostawców i podwykonawców,

• zobowiązania z umów leasingowych,

• zaległości wobec ZUS i organów podatkowych.

Kluczowe jest prawidłowe ustalenie wysokości, podstawy i daty powstania każdego długu. W naszej praktyce przy restrukturyzacji zadłużenia w Lublinie zaczynamy więc od zestawienia wierzycieli, terminów płatności, zabezpieczeń i wierzytelności spornych.

Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych

Kredyty bankowe, pożyczki i inne zobowiązania finansowe mogą zostać objęte układem. Propozycje mogą przewidywać m.in. wydłużenie okresu spłaty kredytu firmowego, raty, odroczenie płatności, a w określonych przypadkach także zmniejszenie długu. Sposób restrukturyzacji zależy od sytuacji przedsiębiorcy i warunków przedstawionych wierzycielom.

Szczególnej analizy wymagają wierzytelności zabezpieczone hipoteką lub zastawem. Po zmianach obowiązujących od 2025 r. nie są one co do zasady wyłączone z układu wyłącznie z powodu zabezpieczenia. Trzeba jednak uwzględnić jego wartość i zasady ochrony wierzyciela, dlatego restrukturyzacja kredytu zabezpieczonego hipoteką wymaga osobnej oceny.

Długi wobec ZUS, US i innych urzędów

Zaległości wobec ZUS oraz zobowiązania podatkowe mogą zostać uwzględnione w restrukturyzacji. Ustawa traktuje składki i inne daniny publiczne jako wierzytelności, dlatego zadłużenie wobec ZUS może wejść do układu restrukturyzacyjnego. Nie oznacza to jednak pełnej swobody w ustalaniu warunków spłaty.

W przypadku należności publicznoprawnych znaczenie mają przepisy o pomocy publicznej oraz szczególne reguły dotyczące podatków i składek. W zależności od rodzaju długu dostępne rozwiązania mogą być węższe niż wobec wierzycieli prywatnych. Analizujemy więc kwotę, okres powstania i dopuszczalny sposób restrukturyzacji zobowiązań publicznoprawnych.

Których zobowiązań nie obejmuje układ restrukturyzacyjny?

Prawo restrukturyzacyjne wskazuje wierzytelności, które pozostają poza układem. Należą do nich przede wszystkim alimenty i określone renty odszkodowawcze, roszczenia o wydanie mienia i zaniechanie naruszania praw oraz niektóre zobowiązania związane z nabyciem spadku po otwarciu postępowania. Ustawowe wyłączenia z układu restrukturyzacyjnego trzeba odróżnić od długów trudnych do restrukturyzacji z powodów ekonomicznych.

Nie należy też automatycznie zakładać, że każda wierzytelność zabezpieczona hipoteką pozostaje poza układem. Osobną kategorię stanowią wierzytelności ze stosunku pracy – co do zasady układ ich nie obejmuje, chyba że pracownik wyrazi zgodę. Sam publicznoprawny albo zabezpieczony charakter długu nie przesądza więc o wyłączeniu.

Wyłączenia ustawowe i praktyczne ograniczenia

Problemem może być błędne zakwalifikowanie zobowiązania albo brak dokumentów potwierdzających jego wysokość. Dotyczy to zwłaszcza prywatnych pożyczek, rozliczeń między wspólnikami czy należności spornych. Prawidłowe ustalenie wierzytelności przed restrukturyzacją ogranicza ryzyko sporów o to, kto i w jakiej kwocie uczestniczy w postępowaniu.

Nie każda należność może też zostać dowolnie zredukowana. Ograniczenia dotyczą m.in. zobowiązań związanych z pomocą publiczną, a propozycje muszą respektować prawa wierzycieli i realną możliwość wykonania układu. Dlatego objęcie długu układem nie oznacza automatycznego umorzenia jego części.

Jak przebiega wybór długów do układu restrukturyzacyjnego?

Najpierw gromadzi się dokumenty: umowy, faktury, harmonogramy kredytowe, decyzje urzędowe oraz informacje o zabezpieczeniach. Następnie ustala się, które wierzytelności powstały przed właściwą datą i czy podlegają układowi z mocy prawa. Analiza zadłużenia przed otwarciem restrukturyzacji pozwala prawidłowo zbudować spis wierzytelności.

Kolejnym krokiem jest ocena warunków możliwych do zaproponowania poszczególnym grupom wierzycieli. Bierze się pod uwagę możliwości finansowe firmy, zabezpieczenia i przewidywany wynik alternatywnego scenariusza, np. upadłości. Jeżeli potrzebna jest restrukturyzacja zadłużenia w Lublinie, możemy przeanalizować zobowiązania i wskazać, które długi mogą zostać objęte układem oraz na jakich zasadach. Lublin jest miejscem obsługi klienta przez nasżą firmę, natomiast podstawy prawne restrukturyzacji są takie same w całym kraju.

Najważniejsze zasady obejmowania długów układem

• Układ restrukturyzacyjny może objąć kredyty, pożyczki, zaległości handlowe oraz część zobowiązań publicznoprawnych.

• Zadłużenie wobec ZUS i urzędu skarbowego może zostać uwzględnione w układzie, ale podlega szczególnym zasadom.

• Wierzytelności zabezpieczone hipoteką lub zastawem nie są automatycznie wyłączone z restrukturyzacji.

• Poza układem pozostają m.in. alimenty, określone renty oraz niektóre roszczenia niepieniężne.

• Wierzytelności pracownicze mogą zostać objęte układem tylko po spełnieniu warunków przewidzianych w przepisach.

• Prawidłowy spis wierzytelności i realne propozycje spłaty mają kluczowe znaczenie dla powodzenia całego postępowania.

FAQ